२७ असोज, काठमाडौं । चिनियाँ संगठित गिरोहसँग मिलेर सुन तस्करी गरेको आरोपमा पूर्वसभामुख एवं माओवादी नेता कृष्णबहादुर महरा पक्राउ परेका छन्। सोही प्रकरणमा पूर्वउपराष्ट्रपति नन्दबहादुर पुन र उनका छोरामाथि पनि अनुसन्धान अघि बढाइएको छ।
प्रहरीको केन्द्रीय अनुसन्धान ब्युरो (सीआईबी) ले तीन वर्षअघिको सुन तस्करी प्रकरणमा आइतबार महरालाई पक्राउ गरेको हो। सीआईबीका प्रवक्ता एसएसपी शिवकुमार श्रेष्ठका अनुसार महराविरुद्ध भन्सार ऐन र संगठित अपराधसम्बन्धी कसुर अन्तर्गत अनुसन्धान अघि बढाइएको छ।
सुन भेप (Vape) मा लुकाएर ल्याइएको थियो
१० पुस २०७९ मा दुबईबाट विद्युतीय चुरोट (भेप) मा लुकाएर ल्याइएको करिब ९ किलो सुन (मूल्य करिब ८ करोड ५५ लाख रुपैयाँ) त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल भन्सार कार्यालयले नियन्त्रणमा लिएको थियो। त्यो सुन छुटाउन पूर्वसभामुख महरा र उनका छोरा राहुल महरा सक्रिय रूपमा खटिएको खुलेको छ।
त्यति बेला ७३ बाकसमा ल्याइएका ७३० थान भेप शंकास्पद देखिएपछि विमानस्थल भन्सारले नियन्त्रणमा लिएको थियो। भेप ल्याउने चिनियाँ नागरिक ली हसङ तत्कालै फरार भएका थिए। पछि भेपभित्र लुकेको सुन छुटाउन चिनियाँ तस्कर दावाजिन वाङले महरा र राहुलको सहयोग लिएको प्रमाण फेला परेको छ।
अनुसन्धानका क्रममा महरा र राहुलबीच २५६ पटक फोन सम्पर्क भएको खुलेको छ। भन्सार गोदामबाट भेप चोरी भएपछि मात्र सुन तस्करीको वास्तविकता बाहिर आएको थियो। त्यसपछि भन्सार कर्मचारी र एजेन्टमाथि मुद्दा दायर गरिएको थियो भने राहुल महराविरुद्ध २४ असोज २०८० मा पूरक मुद्दा लगाइएको थियो।
पहिले पनि पक्राउ परेका महरा
पूर्वसभामुख महरालाई ५ चैत २०८० मा कपिलवस्तुबाट पक्राउ गरी काठमाडौं ल्याइएको थियो। तर जिल्ला सरकारी वकिल कार्यालयले स्वास्थ्य कारण देखाउँदै ‘हाजिरी जमानी’ मा छाडेको थियो। त्यसपछि मुद्दा थन्किएको भए पनि डेढ वर्षपछि सीआईबीले पुनः पक्राउ गरेको हो।
पूर्वउपराष्ट्रपति पुन र उनका छोरामाथि पनि अनुसन्धान
सुन तस्करीमा पूर्वउपराष्ट्रपति नन्दबहादुर पुन, उनका छोराहरू जितेन्द्र र दीपेश पुन, र पुन उपराष्ट्रपति हुँदा ‘वैदेशिक मामिला विज्ञ’ का रूपमा नियुक्त जीवन गुरुङ मुछिएका छन्।
कान्तिपुरले २७ फागुन २०८० मा सार्वजनिक गरेको रिपोर्टअनुसार जितेन्द्र पुनले चीनको सेन्जेनमा सवा ३ करोड मूल्य बराबरको ४ किलो सुन उधारोमा किनेको र त्यसका लागि उपराष्ट्रपतिको छोरा र सचिव भएको हैसियत प्रयोग गरेको खुलेको थियो।
दीपेश पुन पनि ६१ किलो सुन तस्करी (हङकङबाट ल्याइएको ब्रेक सुमा लुकाएको) र ९ किलो भेप सुन प्रकरणमा मुछिएका छन्। उनी नक्कली भुटानी शरणार्थी र सहकारी ठगी प्रकरणका पनि आरोपित हुन्।
कानूनी प्रावधान
भन्सार ऐन, २०६४ अनुसार महिलाले ५० ग्राम र पुरुषले २५ ग्रामसम्म मात्र सुन ‘झिटीगुन्टा’का रूपमा ल्याउन पाउने व्यवस्था छ। यसभन्दा बढी सुन चोरी–पैठारी गरे ३ देखि ५ वर्षसम्म कैद सजाय र जरिवाना हुन सक्छ।
महरा र पुन परिवारमाथि अहिले सीआईबीले भन्सार ऐन र संगठित अपराध निवारण ऐन, २०७० अन्तर्गत अनुसन्धान गरिरहेको छ। संगठित अपराध अन्तर्गत दोषी ठहर भए ५ वर्षसम्म कैद र सम्पत्ति जफत हुन सक्ने कानूनी व्यवस्था छ।
